Na spotkaniu zjawili się mecenasi Kinga Danilewicz, Wojciech Gorczyca, Krzysztof Rogala, Mateusz Rudziński, Piotr Zamroch, Iwo Fisz, Michał Nosowski i Mateusz Chudziak. Fundację reprezentowali Weronika Mazurkiewicz, Bartosz Pilitowski, Filip Gołębiewski oraz Michał Popiela.

W pierwszej części zaprezentowana została flagowa działalność Fundacji – Obywatelski Monitoring Sądów – wraz z praktycznym narzędziem, wykorzystującym jego zasoby, czyli portalem wokandaobywatelska.pl, umożliwiającym zapraszanie publiczności na rozprawy. Zgromadzonych gości zainteresowały różne wątki. Przede wszystkim akcentowali, że należy badać punktualność rozpoczynania posiedzeń. Jest to ich zdaniem bardzo drażliwa kwestia, a częste opóźnianie rozpraw przez sąd sprawia, że strony czują się nieposzanowane. Ponadto, przebywanie prokuratorów na salach rozpraw poza czasem ich trwania zostało określone jako praktyka niewłaściwa. Obie ww. kwestie Fundacja bada od początku prowadzenia Obywatelskiego Monitoringu Sądów, czyli od roku 2010.

Pojawiały się też wątki związane ze sposobem reagowania na zgłoszenia rozpraw (na portalu wokandaobywatelska.pl) przez osoby, które mają poczucie niesprawiedliwości w sądach. Część gości wykazywała zrozumienie dla sędziów, którzy niejednokrotnie są zbyt obłożeni pracą, aby móc wykazywać pełną empatię dla stron na sali rozpraw. Pojawił się również pomysł badania obłożenia sędziów poprzez sprawdzanie organizacji wokand. Uczestnicy zgodzili się, że wyznaczanie zbyt dużej liczby posiedzeń z udziałem kilku świadków na jednej wokandzie jest niewłaściwe, nie daje możliwości pełnego wysłuchania stron oraz powoduje opóźnienia kolejnych posiedzeń ze wszystkimi tego negatywnymi konsekwencjami.

W drugiej części zaprezentowana została dotychczasowa działalność Centrum Sprawiedliwości Naprawczej w Toruniu. Przedstawiciele Fundacji podkreślali, że włączenie organizacji pozarządowej w organizowanie kar ograniczenia wolności i prac społecznie użytecznych jest nie tylko wsparciem dla kuratorów i placówek, w których skazani odpracowują kary, ale także umożliwia kompleksową opiekę nad skazanymi, wraz z poradnictwem oraz pewnymi formami terapii i edukacji.

Uczestnicy spotkania zwrócili uwagę, że Centrum nie powinno ograniczać się jedynie do postępowania wykonawczego, ale aktywnie działać już na etapie postępowania przygotowawczego. Przedstawiciele Fundacji podkreślili, że dążą do tego, aby Centrum włączało się w działania na każdym etapie postępowania karnego, dbając o realizację interesu mieszkańców miasta.

Zdaniem dyskutantów działalność Centrum Sprawiedliwości Naprawczej jest pożyteczna, ale potrzebna jest szersza promocja tej instytucji zarówno wśród pełnomocników, jak i sędziów oraz prokuratorów.

Podczas spotkania poruszany był również temat ławników. Dyskutanci zgodzili się, że funkcjonalność udziału sędziów społecznych w rozpawach zależy od tego, czy do pełnienia tej roli powoływane są osoby kompetentne i aktywne. Obecnie istniejący system wyboru nie daje gwarancji zasiadania w składach orzekających właściwych osób.

Spotkanie trwało ponad dwie godziny i zakończyło się tradycyjną wymianą wizytówek.

Wszystkim uczestnikom serdecznie dziękujemy za przybycie i twórczy wkład w dyskusję!

Tak! Wystarczy wola ze strony sądu, a w szczególności służby kuratorskiej, oraz ze strony samorządu. Fundacja Court Watch Polska została zaproszona do Sądu Rejonowego w Garwolinie, aby opowiedzieć o działalności Centrów Sprawiedliwości Naprawczej oraz o możliwościach powstania podobnej placówki w tym mieście. Spotkanie przebiegło w bardzo miłej atmosferze. Było wiele pytań i wymiany doświadczeń. Cieszymy się, że idea Centrum inspiruje kolejne osoby i środowiska.

Dziękujemy za zaproszenie pani sędzi Annie Przeworskiej-Babik – kierownik sekcji wykonawczej.

Wizyta była możliwa dzięki kuratorskiej służbie sądowej we Wrocławiu, za co bardzo serdecznie dziękujemy!

W Sądzie Okręgowym we Wrocławiu powitał nas Kurator Okręgowy – Mirosław Nawrocki:

Model kaskadowy wykonywania kary ograniczenia wolności i prac społecznie użytecznych zaprezentowali kuratorzy Monika Kłonica i Przemysław Popławski:

Kuratorzy kierują się w jego stosowaniu Europejskimi Zasadami Probacji przyjętymi w 2010 roku przez Radę Europy:

Byliśmy bardzo miło przyjęci przez zespoły kuratorskie wrocławskich sądów rejonowych. W tyle pierwszego zdjęcia Z-ca Kuratora Okręgowego we Wrocławiu – Grzegorz Miśta:

Kuratorzy dzielili się doświadczeniami ze stosowaniem przepisów, oprogramowania oraz prowadzeniem akt :

Odwiedziliśmy także jedną z placówek, w których pracują skazani na karę ograniczenia wolności – Wrocławski Ośrodek Pomocy Osobom Nietrzeźwym, po którym oprowadził nas prezes prowadzącego go Stowarzyszenia Pomocy Wzajemnej – Stanisław Grzegorski:

Następnie gościliśmy w Centrum Integracji Społecznej, które jako druga instytucja we Wrocławiu koordynuje wykonywanie prac społecznie użytecznych i kar ograniczenia wolności. O tym jak działa opowiedziała nam Ewa Żmuda – Kierownik Działu Usług:

Zalety modelu kaskadowego, w którym jedna organizacja przyjmuje skazanych i koordynuje wykonanie przez nich kary, wg Centrum Integracji Społecznej we Wrocławiu:

Ostatniego dnia gościliśmy w Stowarzyszeniu Pomocy „Ludzie Ludziom”, które w 2007 roku jako pierwsze w Polsce wdrożyło we współpracy z miastem i służbą kuratorską model kaskadowy wykonywania kar ograniczenia wolności i prac społecznie użytecznych:

Wizyta była okazją do wymiany doświadczeń nie tylko dotyczących wykonywania kar ograniczenia wolności. Po domu dla mężczyzn opuszczających zakłady karne, który prowadzi Stowarzyszenie Pomocy „Ludzie Ludziom”, oprowadziła nas Ewa Humienna (z prawej); po lewej Ania Bajko – kierownik zespołu kuratorskiego przy Sądzie Rejonowym w Białymstoku i jednocześnie prezes tamtejszego oddziału Stowarzyszenia „Patronat”, które od 25 lat prowadzi schronisko tego typu w Białymstoku:

Już po wizycie – Michał Popiela, kierownik CSN w Toruniu, pokazuje Sylwii i Ewie ze Stowarzyszenia Pomocy „Ludzie Ludziom” jak wygrać w pasjansa w trzech ruchach. A tak na poważnie, to naszym przyjaciołom z Wrocławia bardzo spodobał się system komputerowy CSN, który stworzył Michał, więc my też mogliśmy się czymś pochwalić:

Pamiątkowe zdjęcie całej grupy z gospodarzami z wrocławskiej służby kuratorskiej:

Jeszcze raz serdecznie dziękujemy za bardzo ciekawą wizytę!

Overcrowded prisons, people serving sentences for petty crimes and misdemeanors, poor efficiency of prison sentences, rehabilitation that works only in theory – all that (and a number of other related problems, which we do not discuss here) are problems common in most developed countries, including Poland. Experiences from the US and Europe (including local Polish experience) suggest that one possibility to solve some of these problems is the systematic cooperation between NGOs and the system of justice.

The present guide is addressed to both representatives of the judiciary and civil society organizations interested in a closer cooperation in disseminating the ideas of restorative justice. These ideas are particularly important in the context of the recent amendments to the Polish criminal law. Hopefully, the outlined model of cooperation will help overcome the long-term impasse in the development of mediation – and other forms of restorative justice – in Poland.

Jednym z rezultatów projektu, realizowanego przez Fundację Court Watch Polska w partnerstwie z uczelniami z Białegostoku, Gdańska i Torunia ze środków Narodowego Centrum Badań i Rozwoju jest publikacja pod redakcją prof. Cezarego Kuleszy, dr Dariusza Kużelewskiego i Bartosza Pilitowskiego pt. Współpraca organizacji społecznej z wymiarem sprawiedliwości. Poradnik ten zbiera doświadczenia i analizy, które poprzedziły utworzenie Centrów Sprawiedliwości Naprawczej w Białymstoku i Toruniu. W pierwszej części zaprezentowano inspiracje polskie i zagraniczne: funkcjonowanie Red Hook Community Justice Center w Nowym Jorku oraz system koordynacji prac społecznych wypracowany przez Stowarzyszenie Ludzie Ludziom z Wrocławia. Następnie, w części drugiej zebrano uwarunkowania prawne współpracy organizacji społecznych z wymiarem sprawiedliwości, w tym dokonano – piórem sędziego Piotra Gensikowskiego – analizy możliwości przeniesienia niektórych rozwiązań amerykańskich na grunt polski. W części praktycznej zaprezentowano wizję funkcjonowania Centrów Sprawiedliwości Naprawczej na trzech etapach postępowania: przygotowawczym, sądowym i wykonawczym. W części czwartej zebrano wzory dokumentów, które mogą okazać się niezbędne lub przydatne w praktycznej pracy Centrów.

We wstępie redaktorzy tomu piszą:

Przepełnione więzienia, ludzie odbywający karę pozbawienia wolności za drobne występki i wykroczenia, niezadowalająca efektywność realizacji kary ograniczenia wolności, resocjalizacja funkcjonująca jedynie w teorii – wszystko to (a także szereg innych powiązanych kwestii, o których tu nie wspominamy) to problemy większości wysokorozwiniętych państw, w tym Polski. Doświadczenia amerykańskie oraz europejskie (jak również lokalne doświadczenia polskie) sugerują, że jedną z możliwości rozwiązania części tych problemów jest systematyczna współpraca organizacji pozarządowych z szeroko rozumianym wymiarem sprawiedliwości.

Prezentowany poradnik adresowany jest zarówno do przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości, jak i organizacji społecznych, zainteresowanych ściślejszą współpracą w zakresie upowszechnienia idei sprawiedliwości naprawczej. Idea ta nabiera szczególnego znaczenia w kontekście niedawnej nowelizacji prawa karnego. Być może, zaprezentowany model współpracy pomoże przezwyciężyć wieloletni impas rozwoju mediacji – i innych form sprawiedliwości naprawczej – w Polsce.

Zapraszamy do pobrania poradnika

Kliknij, aby obejrzeć relację z wizyty w TVP Bydgoszcz.

Zapoznawszy się z ideą działania Centrum, Minister Budka powiedział:

To świetna inicjatywa. Trzeba wykorzystywać taki potencjał młodych i energicznych ludzi z Court Watch Polska. Chciałbym, aby ten pomysł stał się inspiracją dla innych ośrodków lub organizacji do stworzenia czegoś podobnego. Wpisuje się on również doskonale w filozofię niedawnych zmian w Kodeksie karnym. Byłoby bardzo dobrze, gdyby coraz więcej skazanych wykonywało w ramach wyroków prace publiczne, a nie siedziało w zakładach karnych. Dlatego takie dobre przykłady, jak ten toruński, trzeba pokazywać innym.