Na spotkaniu zjawili się mecenasi Kinga Danilewicz, Wojciech Gorczyca, Krzysztof Rogala, Mateusz Rudziński, Piotr Zamroch, Iwo Fisz, Michał Nosowski i Mateusz Chudziak. Fundację reprezentowali Weronika Mazurkiewicz, Bartosz Pilitowski, Filip Gołębiewski oraz Michał Popiela.

W pierwszej części zaprezentowana została flagowa działalność Fundacji – Obywatelski Monitoring Sądów – wraz z praktycznym narzędziem, wykorzystującym jego zasoby, czyli portalem wokandaobywatelska.pl, umożliwiającym zapraszanie publiczności na rozprawy. Zgromadzonych gości zainteresowały różne wątki. Przede wszystkim akcentowali, że należy badać punktualność rozpoczynania posiedzeń. Jest to ich zdaniem bardzo drażliwa kwestia, a częste opóźnianie rozpraw przez sąd sprawia, że strony czują się nieposzanowane. Ponadto, przebywanie prokuratorów na salach rozpraw poza czasem ich trwania zostało określone jako praktyka niewłaściwa. Obie ww. kwestie Fundacja bada od początku prowadzenia Obywatelskiego Monitoringu Sądów, czyli od roku 2010.

Pojawiały się też wątki związane ze sposobem reagowania na zgłoszenia rozpraw (na portalu wokandaobywatelska.pl) przez osoby, które mają poczucie niesprawiedliwości w sądach. Część gości wykazywała zrozumienie dla sędziów, którzy niejednokrotnie są zbyt obłożeni pracą, aby móc wykazywać pełną empatię dla stron na sali rozpraw. Pojawił się również pomysł badania obłożenia sędziów poprzez sprawdzanie organizacji wokand. Uczestnicy zgodzili się, że wyznaczanie zbyt dużej liczby posiedzeń z udziałem kilku świadków na jednej wokandzie jest niewłaściwe, nie daje możliwości pełnego wysłuchania stron oraz powoduje opóźnienia kolejnych posiedzeń ze wszystkimi tego negatywnymi konsekwencjami.

W drugiej części zaprezentowana została dotychczasowa działalność Centrum Sprawiedliwości Naprawczej w Toruniu. Przedstawiciele Fundacji podkreślali, że włączenie organizacji pozarządowej w organizowanie kar ograniczenia wolności i prac społecznie użytecznych jest nie tylko wsparciem dla kuratorów i placówek, w których skazani odpracowują kary, ale także umożliwia kompleksową opiekę nad skazanymi, wraz z poradnictwem oraz pewnymi formami terapii i edukacji.

Uczestnicy spotkania zwrócili uwagę, że Centrum nie powinno ograniczać się jedynie do postępowania wykonawczego, ale aktywnie działać już na etapie postępowania przygotowawczego. Przedstawiciele Fundacji podkreślili, że dążą do tego, aby Centrum włączało się w działania na każdym etapie postępowania karnego, dbając o realizację interesu mieszkańców miasta.

Zdaniem dyskutantów działalność Centrum Sprawiedliwości Naprawczej jest pożyteczna, ale potrzebna jest szersza promocja tej instytucji zarówno wśród pełnomocników, jak i sędziów oraz prokuratorów.

Podczas spotkania poruszany był również temat ławników. Dyskutanci zgodzili się, że funkcjonalność udziału sędziów społecznych w rozpawach zależy od tego, czy do pełnienia tej roli powoływane są osoby kompetentne i aktywne. Obecnie istniejący system wyboru nie daje gwarancji zasiadania w składach orzekających właściwych osób.

Spotkanie trwało ponad dwie godziny i zakończyło się tradycyjną wymianą wizytówek.

Wszystkim uczestnikom serdecznie dziękujemy za przybycie i twórczy wkład w dyskusję!

Spotkanie odbyło się w Sądzie Okręgowym w Toruniu, gdzie prace projektowe poprzedziła uroczysta inauguracja z udziałem przedstawicieli następujących instytucji:

• Ministerstwo Sprawiedliwości – Dyrektor Departamentu Strategii i Deregulacji – dr Adam Niedzielski
• Sąd Okręgowy w Toruniu – Prezes Sądu – SSO Jarosław Sobierajski, Dyrektor Sądu – Alicja Włudarska oraz Kurator Okręgowy – Piotr Bolewicki
• Prokuratura Okręgowa w Toruniu – Z-ca Prokuratora Okręgowego – Jacek Winiarski
• Uniwersytet Mikołaja Kopernika – Pełnomocnik Rektora ds. Organizacji i Ewaluacji Badań Naukowych – dr Dominik Antonowicz oraz z-ca Dyrektora Instytutu Socjologii – dr Krzysztof Pietrowicz
• Urząd Miasta Torunia – Dyrektor Wydziału Organizacji i Kontroli – Romuald Popławski

W części warsztatowej uczestnicy mogli zapoznać się z wyjściowym projektem Centrum Sprawiedliwości Naprawczej opartym na modelu Community Court, który zespół badawczy złożony z przedstawicieli Fundacji oraz partnerów akademickich wypracował w pierwszej części projektu “Pilotażowe wdrożenie modelu Community Court w Polsce jako instytucjonalnego pomostu pomiędzy wymiarem sprawiedliwości, organami samorządowymi i organizacjami społecznymi ułatwiającego realizację sprawiedliwości naprawczej w praktyce” oraz modelem współpracy kuratorów z organizacją społeczną w roli koordynatora wykonywania kar ograniczenia wolności oraz prac społecznie użytecznych wypracowanym we Wrocławiu. Działalność służby kuratorskiej oraz Stowarzyszenia “Ludzie Ludziom” z Wrocławia zaprezentowali za-ca kuratora okręgowego Grzegorz Miśta oraz kurator zawodowy Patrycja Pycno. Uwagi do obu modeli przedstawili prezes Sądu Okręgowego w Toruniu – sędzia Jarosław Sobierajski, przedstawiciel Ministerstwa – dyrektor Adam Niedzielski, Kurator Okręgowy w Toruniu Piotr Bolewicki, przedstawiciele Prokuratury Okręgowej – prokurator Jacek Winiarski oraz Sądu Rejonowego – sędzia Angelika Kurkiewicz, a także specjalista ds. prac społecznie użytecznych w toruńskim MPO – Jan Kwiatkowski.

Ostatnia część miała charakter warsztatów projektowych, w trakcie których uczestnicy podzieleni na grupy robocze pracowali nad wizją miejsca planowanego Centrum Sprawiedliwości Naprawczej w otoczeniu instytucjonalnym i społecznym miasta.

Wydarzenie spotkało się z żywym zainteresowaniem mediów lokalnych i regionalnych. O spotkaniu można przeczytać w Gazecie Pomorskiej i posłuchać w Radiu PiK. Relację przygotowały TVP Bydgoszcz oraz TV Toruń. Wcześniej na temat planowanego Centrum Sprawiedliwości Naprawczej pisały także toruńskie Nowości.